Het aanraken van een kat kan de stress voor zowel u als uw huisdier verminderen, maar naarmate ze ouder worden, kunt u zachte bultjes opmerken die aanleiding geven tot bezorgdheid; vaak is de eerste gedachte kanker. In werkelijkheid is ongeveer 50% van de onderhuidse knobbels bij katten goedaardig. Wanneer een dierenarts een lipoom bevestigt, kunt u er zeker van zijn dat dit meestal onschadelijk is. Lees verder voor een duidelijk overzicht van wat lipomen zijn, waarom ze ontstaan en hoe u ze kunt behandelen.
Lipomen zijn goedaardige tumoren die bestaan uit vetcellen (adipocyten) die zich niet naar andere delen van het lichaam verspreiden. Hoewel ze vaak voorkomen bij honden, worden ze minder vaak gezien bij katten. Deze tumoren voelen zacht en enigszins plakkerig aan en onderscheiden zich van het omringende vet door een ronde capsule die de vetcellen bevat.
Er zijn drie primaire soorten lipomen waar u rekening mee moet houden:
Eenvoudige lipomen. Kleine tumoren die zich net onder het huidoppervlak bevinden. Ze zijn meestal voelbaar op de romp (zijkanten, buik of rug) en soms op de benen. In zeldzame gevallen kunnen ze in de borst of buik verschijnen.
Myelolipoom. Een zeldzame variant die zowel vetcellen als hematopoëtische cellen bevat – cellen die aanleiding geven tot bloedbestanddelen, vergelijkbaar met beenmerg. Deze tumoren zijn ook goedaardig.
Infiltratieve lipoom. Deze tumoren zijn uiterst ongebruikelijk bij katten en missen een helder kapsel en infiltreren in plaats daarvan omliggende weefsels. Ze treffen meestal de spieren van het bovenbeen, waardoor het been gezwollen lijkt en de spieren steviger aanvoelen dan normaal.
Er is geen definitieve oorzaak voor lipomen. De gemiddelde leeftijd van katten met de diagnose lipoom is 9,6 jaar. Kortharige huiskatten zijn het vaakst getroffen ras, waarbij Siamese katten mogelijk meer vatbaar zijn.
Hoewel het logisch lijkt dat overtollig lichaamsvet kan bijdragen aan de vorming van lipomen, is er op dit moment geen duidelijk verband tussen het gewicht van een kat en het risico op het ontwikkelen van een lipoom. Meer dan de helft van de huiskatten in de VS heeft overgewicht of obesitas, en bij veel gevallen van lipoom gaat het om katten met overgewicht. Uit een onderzoek bij honden uit 2018 bleek dat honden met overgewicht twee keer zoveel kans hadden om lipomen te ontwikkelen (1). Er is meer onderzoek nodig om deze relatie bij katten te verduidelijken.
De meeste lipomen zijn asymptomatisch. Grote tumoren kunnen soms de beweging belemmeren, maar dit komt zelden voor. Wanneer ze zich in de borst bevinden, kunnen de symptomen bestaan uit moeizame ademhaling, snelle ademhaling, verminderde activiteit en verminderde eetlust. Intra-abdominale lipomen kunnen braken en verlies van eetlust veroorzaken. In zeldzame gevallen kan een miltmyelolipoom scheuren, wat leidt tot plotselinge inwendige bloedingen, die zich manifesteren door snelle oppervlakkige ademhaling, opgezette buik en instorting.
Infiltratieve lipomen treffen meestal het achterbeen. Naarmate de tumor tussen de spieren groeit, kan deze het looppatroon veranderen, het springen verminderen en hinken veroorzaken.
Bij eenvoudige lipomen kan een dierenarts een fijne naaldaspiratie (FNA) uitvoeren. De inhoud van de naald wordt onder een microscoop onderzocht (cytologie) om de aanwezigheid van vetcellen te bevestigen. Als de diagnose onzeker blijft, kan een chirurgische biopsie worden aanbevolen. Tijdens deze korte procedure wordt een klein monster – of de hele tumor – verwijderd voor histopathologisch onderzoek, wat een definitieve diagnose oplevert. Naaldaspiratie is niet voldoende voor infiltratieve lipomen; een chirurgische biopsie is vereist.
Wanneer lipomen zich in de borst of buik bevinden, is beeldvorming essentieel. Röntgenfoto's kunnen de massa lokaliseren, terwijl echografie een gedetailleerde beoordeling van de dichtheid ervan biedt en naaldmonstername kan begeleiden. Bij buiktumoren kan ook een biopsie worden uitgevoerd.
Eenvoudige lipomen vereisen doorgaans geen interventie, tenzij ze groot genoeg worden om de beweging te verstoren of zweren te vertonen. Eigenaars moeten letten op plotselinge veranderingen in de grootte of huidbeschadiging; als deze zich voordoen, is een herevaluatie gerechtvaardigd. In zeldzame gevallen kan een laesie die er goedaardig uitziet, in werkelijkheid een ander type tumor zijn.
Lipomen in de borst of buik kunnen vaak worden gecontroleerd, maar chirurgische verwijdering is noodzakelijk als de kat symptomen vertoont. Infiltratieve lipomen vereisen behandeling:pijnmedicatie helpt het ongemak onder controle te houden, en chirurgische excisie heeft de voorkeur, hoewel dit technisch een uitdaging kan zijn vanwege de invasie van de tumor in omliggende weefsels. Chemotherapie en bestraling worden bij kattenlipomen niet routinematig toegepast.
Routinematige cytologie (FNA) kost tussen de $ 50 en $ 200, en meestal volgt er geen behandeling. Chirurgische verwijdering van een buiklipoom kan variëren van $1.500 tot $5.000, afhankelijk van de complexiteit van de procedure en de postoperatieve zorg. Excisie van infiltratieve lipomen valt doorgaans binnen een vergelijkbaar kostenbereik, afhankelijk van de grootte en omvang van de tumor.
Er is geen bewezen preventieve maatregel voor lipomen. Hoewel het handhaven van een gezond gewicht kan helpen, ontbreekt definitief bewijs. Vermijd vrije voeding; meet dagelijks porties. Moedig regelmatig spelen aan met een verscheidenheid aan speelgoed en streef naar minimaal twee actieve sessies per dag. Laat uw dierenarts het gewicht van uw kat beoordelen; als u overgewicht heeft, volg dan een op maat gemaakt dieetplan voor veilig gewichtsverlies.
