Antimicrobiële resistentie (AMR) bij honden en katten is een urgent en groeiend probleem. Het bedreigt de effectiviteit van behandelingen voor veel voorkomende infecties. AMR treedt op wanneer bacteriën, virussen, schimmels of parasieten zich verzetten tegen medicijnen die bedoeld zijn om ze te doden, waardoor ziekten moeilijker te behandelen zijn en het risico op complicaties toeneemt.
Onze honden en katten kunnen net als mensen getroffen worden, vooral als ze een verzwakt immuunsysteem of chronische aandoeningen hebben. Begrijpen hoe antimicrobiële resistentie zich ontwikkelt – en hoe u dit kunt helpen voorkomen – is essentieel voor het beschermen van de gezondheid van uw hond of kat op de lange termijn.
Ruim tien jaar geleden schreef ik een artikel in Animal Wellness over antimicrobiële resistentie als een opkomend mondiaal probleem en uitdaging voor de gezondheidszorg voor alle levende wezens (april-mei 2014). Tegenwoordig is dit probleem een tragische realiteit geworden. De Wereldgezondheidsorganisatie noemt AMR een van de tien mondiale bedreigingen voor de volksgezondheid waarmee de mensheid – en bij uitbreiding onze gezelschapsdieren – wordt geconfronteerd.
Het wijdverbreide, langdurige gebruik van antimicrobiële middelen (antibacteriële middelen, antivirale middelen, antischimmelmiddelen, pesticiden en parasiticiden bij mensen, dieren en het milieu) draagt bij aan resistentie. Dit overmatig gebruik maakt deze medicijnen en chemicaliën minder effectief. Alleen al het antibioticagebruik is tussen 2000 en 2015 wereldwijd met 65% toegenomen.
Resistente stammen komen in veel infectieuze organismen voor. Voorbeelden zijn onder meer MRSA bij mensen, MRSP bij dieren, influenzavirussen bij mensen en honden, pathogene schimmels en parasieten.
Deze AMR-infecties treffen meestal dieren en mensen met een verzwakt immuunsysteem, en mensen met chronische slopende ziekten, kanker of ondervoeding. Chronisch antibioticagebruik en onjuiste dosering of medicijnkeuze kunnen resistente infecties veroorzaken.
Ziekteverwekkers die resistent zijn tegen meerdere antimicrobiële stoffen worden multimedicijnresistente (MDR) of ‘superbugs’ genoemd. Biofilms vergemakkelijken MDR, waardoor infectiebeheersing complexer wordt.
Biofilms zijn gemeenschappen van micro-organismen die aan elkaar plakken en/of aan het oppervlak waarop ze zich bevinden. Ze zijn ingebed in een extracellulaire matrix van polymere stoffen zoals polysachariden, eiwitten, lipiden en DNA. Een bekend voorbeeld is de biofilm op tanden en tandvlees, geassocieerd met tandsteen en tandplak.
Wanneer ze worden blootgesteld aan antimicrobiële stoffen, selecteren microben op natuurlijke wijze op het voortbestaan van degenen die resistentiegenen hebben ontwikkeld. Ze ontstaan door geïnduceerde genetische mutatie of horizontale genoverdracht van andere bacteriesoorten. Daarom kunnen resistente genen zich snel verspreiden via een ecosysteem van infectieuze genen.
Voor de behandeling van antimicrobieel resistente organismen is vaak een langere en duurdere therapie nodig, waardoor patiënten meer kunnen lijden en zelfs kunnen overlijden.
Antibiotica worden al meer dan 70 jaar gebruikt voor de behandeling en genezing van bacteriële infecties en voor andere medicinale doeleinden. De onvermijdelijke evolutionaire infecties door MDR-bacteriën nemen echter over de hele wereld toe.
Onderzoekers hebben snel nieuwe methoden ontwikkeld om infecties te bestrijden met behulp van synthetische biologie en genomische studies van bacteriën, planten en ongewervelde zeedieren. Deze innovatieve en preventieve benaderingen omvatten bacteriofagen, monoklonale antilichamen en vaccins. Nieuwe regelgeving en controles kunnen de implementatie ervan echter vertragen.
Bijdragende factoren zijn onder meer de hoge kosten van antibioticaonderzoek en groei. De versnelde evolutie van AMR heeft geresulteerd in lagere investeringsrendementen voor de farmaceutische R&D-industrie. Verschillende farmaceutische bedrijven zijn zelfs al gestopt met het onderzoeken en ontwikkelen van nieuwe antibiotica.
Ondanks deze aanhoudende inspanningen hebben medicijnresistente infecties in 2019 bijgedragen aan naar schatting 4,95 miljoen menselijke sterfgevallen wereldwijd, vooral in lage- en middeninkomenslanden. Zonder mondiale actie voorspellen deskundigen dat AMR in 2050 jaarlijks tien miljoen sterfgevallen zou kunnen veroorzaken, met stijgende verliezen onder honden en katten ook.
De darm is het grootste perifere lymfoïde orgaan van alle soorten en bevat een groot aantal darmmicrobiota. Hoe het zich verhoudt tot de ontwikkeling en functie van ons immuunsysteem is van cruciaal belang voor het begrijpen van gezondheid en ziekte.
Immuunceldifferentiatie bepaalt hun rol in de fundamentele immunologie en bij systemische ziekten zoals kanker, cardiometabolische stoornissen en auto-immuunziekten. De darmmicrobiota worden dus verantwoordelijk voor het vrijgeven van microbiële metabolieten als hun boodschappers.
Groeiende en koloniserende microben belemmeren ook chirurgische ingrepen, vooral van de botten en gewrichten. Osteosynthese-implantaten zijn gebruikelijk in de humane en diergeneeskunde, maar postoperatieve infecties blijven frequent voorkomen. Deze infecties kunnen de genezing vertragen, osteomyelitis veroorzaken, implantaten losmaken en tot functieverlies leiden.
Klinische onderzoeken zijn bedoeld om patiënten nieuwe medicijnen te bieden, maar ze zijn duur en traag. De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) in de afgelopen twintig jaar heeft het proces versneld en verbeterd. De methodologie die in deze onderzoeken wordt gebruikt, heeft zowel de economie als de diversiteit van de onderzochte proefcohortpopulaties verbeterd.
De meeste experts zijn het erover eens dat de eerste gerandomiseerde gecontroleerde klinische studie om de effecten van het antibioticum streptomycine voor de behandeling van longtuberculose bij mensen te testen, in 1946 in Groot-Brittannië plaatsvond. Maar ondanks veranderingen en verbeteringen in de proefprocessen sindsdien, waaronder geschiktere procedures voor geïnformeerde toestemming, veranderden deze pas eind jaren negentig significant.
Bovendien moeten er nog een aantal dingen gebeuren voordat het gebruik van AI in klinische onderzoeken wijdverspreider, toegankelijker en geaccepteerder wordt. Regelgevers zoals de Amerikaanse FDA en die van andere landen moeten ook op de hoogte blijven van en zich aanpassen aan de snelle veranderingen in deze technologie.
Op dezelfde manier is de ontwikkeling van geneesmiddelen efficiënter en productiever geworden. Dankzij de vooruitgang op het gebied van genetica en genomica kunnen artsen de geneeskunde individualiseren, ziekten voorspellen en ziekten voorkomen, waardoor de resultaten voor patiënten en de kwaliteit van leven worden verbeterd.
Maar zelfs 30 jaar nadat de Haemophilus influenzae-bacterie in kaart werd gebracht, en 25 jaar nadat de genomen van de fruitvlieg, de mens en knaagdieren werden ontrafeld, begrijpen wetenschappers nog steeds niet volledig hoe onze genetische code meer dan negen miljard unieke menselijke individuen heeft voortgebracht.
Volgens Dr. J. Craig Venter, die samen met collega's het menselijk genoom in kaart bracht, het Human Genome Project startte en Celera Genomics oprichtte, kan de trage vooruitgang bij de bestrijding van AMR worden toegeschreven aan drie factoren:
Hoewel het overwinnen van antimicrobiële resistentie nog ver weg lijkt, zijn er dingen die u kunt doen om uw hond of kat (en uzelf) te helpen beschermen. Een alternatieve benadering van gezondheid en welzijn die zijn immuunsysteem ondersteunt en versterkt, zal hem helpen ziekte en infectie te voorkomen – en natuurlijke behandelingsopties bieden als hij toch ziek wordt.
Hoewel de toename van antimicrobieel resistente ziekteverwekkers alarmerend is, zijn er stappen die u kunt nemen om uw hond of kat te helpen beschermen en hem zo gezond mogelijk te houden:
Raadpleeg een holistische of integratieve dierenarts voor advies voordat u uw dier nieuwe supplementen geeft.
Berichtweergaven:1.676
AUTEURSPROFIEL
Dr. Jean Dodds behaalde haar veterinaire graad in 1964 aan het Ontario Veterinary College. In 1986 richtte ze Hemopet op, het eerste nationale non-profit bloedbankprogramma voor dieren. Tegenwoordig runt Hemopet ook Hemolife, een internationale veterinaire gespecialiseerde diagnostiekdienst. Dr. Dodds is lid geweest van vele commissies op het gebied van hematologie, diermodellen van ziekten bij de mens en diergeneeskunde. Ze ontving de Holistic Veterinarian of the Year Award van de AHVMA in 1994, heeft twee termijnen in de Raad van Bestuur van de AHVMA gezeten, is voorzitter van de Communicatiecommissie en is momenteel lid van de Raad van Bestuur van de AHVMF, evenals van de Onderzoekssubsidie- en Redactiecommissies.
