Decennia lang weten herpetologen dat slangen trillingen op de grond kunnen detecteren, maar de vraag of ze luchtgeluid waarnemen is nog steeds onzeker. Een recente studie gepubliceerd in PLOS ONE levert definitief bewijs dat slangen inderdaad trillingen in de lucht horen, en dat hun reacties per soort verschillen.
Hoewel zicht en reukzin voor de meeste slangen primaire sensorische modaliteiten zijn, speelt gehoor een cruciale rol bij het vermijden van roofdieren en bij het milieubewustzijn. Evolutionair gezien is dit gevoel van vitaal belang voor soorten die worden blootgesteld aan roofdieren, zoals varanen, katten en zelfs andere slangen.
Het onderzoeksteam werkte samen met de School of Creative Practice van de Queensland University of Technology om een geluiddichte kamer te creëren waarin individuele slangen zich tijdens het testen vrij konden bewegen. Er werden zeventien stimuli gepresenteerd, elk met verschillende frequentiebereiken:1–150 Hz, 150–300 Hz en 300–450 Hz. Ter context:de menselijke stem bestrijkt doorgaans 100-250 Hz, terwijl vogelgeluiden 8.000 Hz kunnen bereiken.
Met behulp van een versnellingsmeter bevestigde het team dat de slangen reageerden op luchtgeluiden in plaats van alleen maar grondtrillingen te detecteren.
Gedragsreacties verschilden aanzienlijk tussen soorten. De niet-giftige Woma-python (Aspidites ramsayi) verhoogde zijn voortbeweging en benaderde geluidsbronnen, waarbij hij een merkwaardige ‘periscopende’ houding vertoonde. Daarentegen kunnen roofdieren in een hinderlaag worden gelokt, zoals doodsadders (Acanthophis ), taipans (Oxyuranus ), en bruine slangen (Pseudonaja ) hadden de neiging zich terug te trekken uit het geluid, waarschijnlijk als verdedigingsstrategie tegen het verkeer van grote gewervelde dieren.
Taipans, bekend om hun agressieve foerageergedrag overdag, toonden verhoogde voorzichtigheid, wat duidde op een acute gevoeligheid voor potentiële roofdieren in de lucht.
De studie toont aan dat slangen frequenties onder ongeveer 600 Hz kunnen detecteren, een bereik dat overlapt met menselijke stemtonen. In de proeven veroorzaakten geluiden van 85 dB – wat overeenkomt met een luid gesprek – significante gedragsveranderingen bij verschillende soorten. Hoewel dit de mogelijkheid niet uitsluit dat slangen zachtere, conversatietonen horen, bevestigt het experiment hun vermogen om luide menselijke stemmen waar te nemen.
Postdoctoraal onderzoeker Christina N. Zdenek leidde het onderzoek. Ze is verbonden aan het Venom Evolution Lab van de Universiteit van Queensland, gefinancierd door de Australian Research Council, en draagt bij aan de Australian Reptile Academy.
Dit artikel is een heruitgegeven versie van The Conversation , uitgebracht onder een Creative Commons-licentie. Origineel artikel .
