De Australische netelige duivel (Moloch horridus), vaak de ‘duivelshagedis’ genoemd, is een treffend voorbeeld van evolutionair vernuft. Met zijn stekelige pantser en opmerkelijke wateropvangsysteem gedijt hij in enkele van de droogste landschappen ter wereld.
Herkenbaar aan zijn harde, kegelvormige schubben, is het lichaam van de doornige duivel een mozaïek van bescherming en functie. Onder het pantser ligt een microgestructureerde huid met kanalen die vocht rechtstreeks naar de mond leiden. Dauw en regenwater condenseren op deze groeven, waardoor de hagedis gehydrateerd blijft, zelfs als de woestijn uitdroogt.
Met een lengte van ongeveer 20 cm zijn de mannetjes iets kleiner dan de vrouwtjes. Hun kleur verschuift van lichtgeel en bruin naar dieper rood, wat een uitstekende camouflage biedt tegen het zand- en rotsachtige terrein van de Australische outback.
In tegenstelling tot de Noord-Amerikaanse gehoornde hagedis behoort de netelige duivel tot de familie Agamidae (orde Lacertilia). Er zijn geen formeel erkende ondersoorten, maar er bestaan regionale morfotypes in West-Australië en de centrale woestijnen.
Doornige duivels zijn van nature eenzaam en brengen hun dagen door met foerageren of zonnebaden, waarbij ze vertrouwen op camouflage en hun stekelige buitenkant om roofdieren af te schrikken. De paring duurt kort en vindt slechts één keer per jaar plaats, waardoor de blootstelling aan bedreigingen tot een minimum wordt beperkt.
Hun dieet bestaat bijna uitsluitend uit mieren, en een volwassene kan op één dag wel 3.000 mieren eten. Een plakkerige tong vangt elk insect afzonderlijk, een langzame maar efficiënte voedingsstrategie die past bij hun energiezuinige levensstijl.
Doornduivels zijn te vinden in West-Australië, het Northern Territory en West-Zuid-Australië en geven de voorkeur aan zandwoestijnen en struikgewas waar hitte en een overvloed aan mieren de basis vormen om te overleven.
Vrouwtjes leggen 3 tot 10 eieren in holen die ze graven om ze te beschermen tegen roofdieren en extreme temperaturen. Na een incubatieperiode van drie tot vier maanden komen de jongen volledig ruggengraat tevoorschijn en zijn ze klaar om voor zichzelf te zorgen. Dankzij de snelle groei kunnen ze binnen een jaar volwassen worden en in het wild wel twintig jaar oud worden.
Momenteel vermeld als Minste Zorg, wordt de netelige duivel nog steeds geconfronteerd met bedreigingen door verlies van leefgebied en klimaatverandering. Naarmate woestijnecosystemen veranderen, kan ook de beschikbaarheid van mieren, de belangrijkste voedselbron, worden aangetast. Voortdurende monitoring is essentieel om de overleving op de lange termijn te garanderen.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI en grondig gecontroleerd op feiten door een HowStuffWorks-editor om nauwkeurigheid en betrouwbaarheid te garanderen.
